Menu dostępności

Jak przeprowadzić prostą analizę malware?

Analiza złośliwego oprogramowania to proces badania próbki wirusa, która trafiła w nasze posiadanie. Celem takiej operacji jest zrozumienie typu, funkcji, kodu, zachowania oraz potencjalnych skutków ataku malware. Najczęściej analizę przeprowadzają wykwalifikowane w tym kierunku zespoły specjalistów, jednak warto znać podstawy i samą metodykę badania. Na „niskim poziomie wtajemniczenia” wszystkie kroki analizy może przeprowadzać samodzielnie w swoim środowisku testowym każdy z nas.

Co otrzymujemy po przeprowadzeniu udanej analizy:

  • Wiemy, jak działa złośliwe oprogramowanie – jeśli zbadamy kod i poznamy jego algorytm, będziemy w stanie powstrzymać go przed zainfekowaniem całego systemu.
  • Znamy charakterystykę programu – dzięki temu możemy poprawić wykrywanie w oparciu o wersję, nazwy i rozszerzenia plików itp.
  • Wiemy, jaki jest cel danego oprogramowania – po uruchomieniu malware w testowym środowisku odwzorowującym produkcję
  • Mamy informacje o tym, kto stoi za atakiem – adresy IP, pochodzenie, używane TTP i inne artefakty ukrywane przez hakerów.

Rodzaje analizy malware

Możemy wyróżnić dwie główne kategorie przeprowadzania analizy malware – statyczną i dynamiczną. Poniżej podajemy szczegółowe czynności przeprowadzane podczas tych operacji oraz ich cechy.

Analiza statyczna:

  • zrozumienie złośliwego kodu,
  • czytanie i wykrycie sygnatur malware,
  • pomaga tylko przy prostych atakach i znanych rodzinach oprogramowania,
  • wymaga użycia narzędzi AV, „odcisków palców”, zrzutów pamięci, metadanych plików.


Analiza dynamiczna:

  • obserwacja zachowania malware w środowisku wirtualnym,
  • wykrywanie malware, bazując na jego zachowaniu,
  • pomaga przy nowych i zaawansowanych atakach,
  • uruchomienie malware i obserwowanie wykonywanych przez nie czynności: tworzenie procesów, wywołania API, zmiany w rejestrze.

Etapy analizy

W ramach opisanych poniżej pięciu kroków głównym celem dochodzenia jest uzyskanie jak największej ilości informacji o złośliwej próbce, algorytmie wykonania oraz sposobie działania szkodliwego oprogramowania w różnych scenariuszach.

Oczywiście najskuteczniejszą metodą analizy złośliwego oprogramowania jest łączenie metod statycznych i dynamicznych. Poniżej krótki przewodnik, jak przeprowadzić taką analizę:

Krok 1. Postaw maszynę wirtualną
Na początku niezbędne będzie czyste środowisko wirtualne z określonymi wymaganiami, takimi jak przeglądarka, pakiet Microsoft Office, bitowość systemu operacyjnego i ustawienia regionalne. Dodaj narzędzia do analizy i zainstaluj je w swojej maszynie wirtualnej: FakeNet, proxy MITM, Tor, WireShark, ProcessHacker itp.

Krok 2. Sprawdź właściwości statyczne
Sprawdź plik wykonywalny bez uruchamiania go: sprawdź stringi, aby zrozumieć działanie złośliwego oprogramowania. Skróty, ciągi i zawartość nagłówków zapewnią przegląd intencji malware.

Krok 3. Monitoruj zachowanie złośliwego oprogramowania
Uruchom próbkę malware w bezpiecznym środowisku wirtualnym. Wejdź w bezpośrednią interakcję ze złośliwym oprogramowaniem, aby program działał i by można było obserwować jego zachowanie. Sprawdź ruch sieciowy, modyfikacje plików i zmiany w rejestrze, a także wszelkie inne podejrzane zdarzenia.

Krok 4. Rozgryź kod
Jeśli cyberprzestępcy zaciemnili lub spakowali kod, użyj technik odciemniania i inżynierii wstecznej, aby przeczytać jego zawartość. Zidentyfikuj możliwości, które nie zostały ujawnione podczas poprzednich kroków. Nawet szukając nazwy funkcji wykorzystywanej przez złośliwe oprogramowanie, można wiele powiedzieć o jej funkcjonalności. Na przykład funkcja „InternetOpenUrlA” informuje, że to złośliwe oprogramowanie nawiąże połączenie z jakimś zewnętrznym serwerem. Na tym etapie wymagane są dodatkowe narzędzia, takie jak debugery i deasemblery.

Krok 5. Napisz raport
Połącz wszystkie ustalenia i dane, które znalazłeś. Podaj następujące informacje:
  • podsumowanie badań z nazwą, pochodzeniem i kluczowymi cechami szkodliwego programu,
  • ogólne informacje o typie złośliwego oprogramowania, nazwie pliku, rozmiarze, wartościach skrótów i możliwościach wykrywania przez AV,
  • opis złośliwego zachowania, algorytmu infekcji, technik rozprzestrzeniania się, gromadzenia danych i sposobów komunikacji С2,
  • ustawienia systemu operacyjnego, oprogramowanie, pliki wykonywalne i pliki inicjujące, biblioteki DLL, adresy IP i skrypty,
  • przegląd działań związanych z zachowaniem, takich jak miejsce, z którego kradnie poświadczenia, czy modyfikuje, usuwa lub instaluje pliki, odczytuje wartości i sprawdza język,
  • wyniki analizy kodu, dane nagłówków,
  • zrzuty ekranu, dzienniki, linie tekstowe, fragmenty itp.,
  • IOC.

Podsumowanie

Z powyższej instrukcji możemy dowiedzieć się, że do przeprowadzenia podstawowej analizy złośliwego oprogramowania nie potrzebujemy zaawansowanej wiedzy ani narzędzi. Wystarczy znajomość technik używanych przez malware, dobra znajomość systemu operacyjnego oraz ciekawość i precyzyjność, aby samodzielnie przeprowadzić dochodzenie i wyłuskać najciekawsze informacje.

Popularne

Koniec ery VPN? Jak sztuczna inteligencja zmienia krajobraz cyberzagrożeń i przyspiesza przejście do Zero Trust

Koniec ery VPN? Jak sztuczna inteligencja zmienia krajobraz cyberzagrożeń i przyspiesza przejście do Zero Trust

Przez ponad dwie dekady sieci VPN (Virtual Private Network) stanowiły podstawowy mechanizm zapewniający bezpieczny dostęp zdalny do zasobów przedsiębiorstw. W czasach, gdy większość pracowników wykonywa...
FIFA i Broken Access Control. Jak konto bez uprawnień uzyskało dostęp do systemów Mistrzostw Świata 2026

FIFA i Broken Access Control. Jak konto bez uprawnień uzyskało dostęp do systemów Mistrzostw Świata 2026

16 czerwca, czyli zaledwie pięć dni po rozpoczęciu Mistrzostw Świata 2026, badaczka cyberbezpieczeństwa działająca pod pseudonimem „BobDaHacker” opisała na swoim blogu lukę odkrytą w systemach FIFA. Według...
External MFA w Microsoft Entra ID – koniec Custom Controls

External MFA w Microsoft Entra ID – koniec Custom Controls

MFA, czyli uwierzytelnianie wieloskładnikowe, opiera się na prostej zasadzie: samo hasło nie wystarcza. Po wpisaniu loginu i hasła użytkownik musi jeszcze potwierdzić swoją tożsamość drugim składniki...
Masowa kampania password spray wymierzona w Azure CLI

Masowa kampania password spray wymierzona w Azure CLI

Cyberprzestępcy prowadzą zakrojoną na szeroką skalę kampanię password spray, wymierzoną w środowiska Microsoft 365 za pośrednictwem Azure CLI, o czym informuje Huntress – firma zajmująca się cyberbezpiec...
Accenture potwierdza wyciek danych

Accenture potwierdza wyciek danych

Accenture, obecny również w Polsce gigant usług profesjonalnych, potwierdziło naruszenie bezpieczeństwa danych po tym, jak haker przyznał się do kradzieży kodu źródłowego firmy. Accenture to przedsi...